Ένα αναλυτικό – ακτιβιστικό κάλεσμα για θεσμική θωράκιση, επιχειρησιακή ετοιμότητα και κοινωνική ευθύνη.
Ο πόλεμος δεν συντρίβει μόνο πόλεις, υποδομές και ανθρώπινες ζωές.
Συντρίβει και τις ζωές εκατομμυρίων ζώων – οικόσιτων, αδέσποτων, παραγωγικών και άγριων.
Τα ζώα είναι τα «αόρατα θύματα» κάθε σύρραξης:
Δεν ψηφίζουν, δεν έχουν φωνή, δεν διαπραγματεύονται ανθρωπιστικούς διαδρόμους.
Κι όμως, η μοίρα τους είναι άρρηκτα δεμένη με τη δική μας.
Η προστασία τους δεν είναι πολυτέλεια.
Ρίναι δείκτης πολιτισμού, δημόσιας υγείας, περιβαλλοντικής ευθύνης και ανθρωπισμού.
Παρότι το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, με κορμό τις Geneva Conventions, ρυθμίζει την προστασία αμάχων και βασικών υποδομών, η ρητή και συστηματική μέριμνα για τα ζώα παραμένει αποσπασματική.
Αυτό το κενό κοστίζει ζωές και επιδεινώνει ανθρωπιστικές κρίσεις.
Ήρθε η ώρα να το καλύψουμε με σαφείς πολιτικές, δεσμευτική νομοθεσία και επιχειρησιακά πρωτόκολλα, που ενσωματώνουν τα ζώα στα εθνικά σχέδια πολιτικής προστασίας.
1) Οικόσιτα ζώα:
Οικογένεια υπό εκκένωση
Σε κάθε κρίση, χιλιάδες άνθρωποι αρνούνται να εκκενώσουν, αν δεν μπορούν να πάρουν μαζί τους το ζώο τους.
Όπου δεν υπάρχουν φιλικά προς τα ζώα καταφύγια, παρατηρείται είτε επικίνδυνη παραμονή σε εμπόλεμες ζώνες είτε μαζική εγκατάλειψη.
Και τα δύο είναι τραγικά και αποτρέψιμα.
Τι απαιτούμε:
Θεσμοθέτηση “pet-inclusive” εκκενώσεων.
Κάθε σχέδιο εκκένωσης να προβλέπει ρητά τη μεταφορά ζώων με τους κηδεμόνες τους.
Δίκτυο καταφυγίων που δέχονται ζώα (σχολεία, γυμναστήρια, δημοτικοί χώροι με προκαθορισμένο εξοπλισμό).
Υποχρεωτική σήμανση (μικροτσίπ) και εθνικό μητρώο για ταχεία επανένωση μετά τη μετακίνηση.
Κιτ έκτακτης ανάγκης για κάθε νοικοκυριό (τροφή/νερό 5–7 ημερών, φάρμακα, φορητό κλουβί, στοιχεία επικοινωνίας).
Κινητές κτηνιατρικές μονάδες, με προτεραιότητα σε τραυματισμούς από εκρήξεις και εγκαύματα.
Η εμπειρία διεθνών οργανώσεων, δείχνει ότι όπου υπάρχουν προκαθορισμένα πρωτόκολλα, μειώνονται δραματικά οι απώλειες και επιταχύνεται η επανένωση.
Δεν είναι θέμα πόρων.
Είναι θέμα προτεραιοποίησης.
2) Αδέσποτα ζώα:
Από την αορατότητα στη διαχείριση κρίσης
Τα αδέσποτα πολλαπλασιάζονται σε συνθήκες χάους:
Εγκαταλείψεις, κατάρρευση δημοτικών δομών.
Χωρίς οργανωμένη παρέμβαση, προκύπτουν υγειονομικοί κίνδυνοι, συγκρούσεις με ανθρώπους, και βίαιες «λύσεις» που παραβιάζουν την ευζωία.
Συγκεκριμένα μέτρα:
Προληπτική χαρτογράφηση αποικιών και δημιουργία βάσης δεδομένων πριν από κρίση.
Συμφωνημένα σημεία σίτισης/υδροδότησης με τοπικούς εθελοντές και αποθέματα.
Ομάδες ταχείας απόκρισης για περισυλλογή τραυματισμένων ζώων.
Διαφανής χρηματοδότηση δήμων, με ελέγχους από ανεξάρτητες αρχές.
Η διαχείριση των αδέσποτων σε πόλεμο, δεν είναι δευτερεύον ζήτημα.
Είναι κρίσιμο για τη δημόσια υγεία και την κοινωνική συνοχή.
Η εγκατάλειψη δεν μπορεί να γίνεται ανεκτή.
Απαιτείται αυστηρή επιβολή της νομοθεσίας και μηχανισμοί αναφοράς.
3) Παραγωγικά ζώα:
Τροφή, επιβίωση, ευζωία
Η κατάρρευση αγροτικών υποδομών, οδηγεί σε λιμοκτονία ζώων, διασπορά ασθενειών και απώλεια βιοπορισμού για οικογένειες.
Τα παραγωγικά ζώα δεν είναι απλώς «περιουσία»
Είναι ζωντανοί οργανισμοί και πυλώνας αναγκαστικής πλέον επισιτιστικής ασφάλειας.
Απαιτούμε:
Σχέδια μεταφοράς κοπαδιών σε ασφαλείς ζώνες με προκαθορισμένες διαδρομές.
Αποθέματα ζωοτροφών και κτηνιατρικών φαρμάκων σε στρατηγικές τοποθεσίες.
Κτηνιατρικές μονάδες πεδίου για εμβολιασμούς/επείγουσα περίθαλψη.
Κρατικές αποζημιώσεις που αποτρέπουν την εγκατάλειψη, ή τη σφαγή πανικού.
Διακρατικό συντονισμό για ασφαλείς εμπορικούς διαδρόμους ζωοτροφών.
Η προστασία τους συνδέεται άμεσα με την επισιτιστική επάρκεια και τη σταθερότητα των τοπικών κοινωνιών.
Η αδράνεια κοστίζει διπλά:
Σε ζωές ζώων και σε ανθρώπινες ζωές.
4) Άγρια ζωή και οικοσυστήματα:
Η σιωπηλή καταστροφή
Βομβαρδισμοί, πυρκαγιές, διαρροές καυσίμων και βαρέα μέταλλα, καταστρέφουν ενδιαιτήματα, μεταναστευτικές διαδρομές και αναπαραγωγικούς κύκλους.
Οι επιπτώσεις είναι μακροχρόνιες και συχνά μη αναστρέψιμες.
Καίριες παρεμβάσεις:
Αποφυγή στρατιωτικών επιχειρήσεων σε προστατευόμενες περιοχές και υγροτόπους.
Ταχεία περιβαλλοντική αποτίμηση ζημιών, με δορυφορικά δεδομένα.
Ενίσχυση κέντρων περίθαλψης άγριας ζωής, με εξοπλισμό για εγκαύματα/τοξικές εκθέσεις.
Διεθνής λογοδοσία για περιβαλλοντικά εγκλήματα και αποκατάσταση οικοσυστημάτων.
Η καταστροφή της άγριας ζωής, είναι επίθεση στο μέλλον.
Η αναγέννηση οικοσυστημάτων, απαιτεί δεκαετίες.
Η καταστροφή τους, λίγα λεπτά.
5) Θεσμική θωράκιση:
Από την πρόθεση στην υποχρέωση
Δεν αρκούν οι καλές πρακτικές
Χρειάζεται δεσμευτικό πλαίσιο:
Ενσωμάτωση των ζώων στα εθνικά σχέδια πολιτικής προστασίας, με σαφείς ρόλους υπουργείων, περιφερειών και δήμων.
Ίδρυση Ειδικής Μονάδας Διάσωσης Ζώων σε Κρίση, με εκπαιδευμένο προσωπικό και εξοπλισμό.
Υποχρεωτικά “animal drills” σε ασκήσεις ετοιμότητας (εκκένωση με ζώα, λειτουργία καταφυγίων).
Νομοθετική απαγόρευση εγκατάλειψης σε συνθήκες πολέμου, με αυστηρές κυρώσεις.
Ανθρωπιστικοί διάδρομοι και για ζώα, σε συνεργασία με διεθνείς φορείς.
Διαφάνεια και δημόσια λογοδοσία, για κάθε κονδύλι που αφορά τη ζωική προστασία.
6) Εκπαίδευση και κοινωνική ευθύνη
Η επιτυχία κάθε σχεδίου κρίνεται από την ετοιμότητα της κοινωνίας.
Χρειαζόμαστε:
Εκστρατείες ενημέρωσης για οικογένειες με ζώα (checklists, εφαρμογές ειδοποίησης).
Εκπαίδευση στρατιωτικών και διασωστών, στη διαχείριση ζώων υπό στρες.
Συνεργασία με κτηνιατρικούς συλλόγους και σχολές για εθελοντικές ομάδες.
Δίκτυα εθελοντών, με ασφαλιστική κάλυψη και σαφή πρωτόκολλα.
Η αλληλεγγύη δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στον ηρωισμό λίγων.
Πρέπει να γίνει οργανωμένη, θεσμική και διαρκής.
7) Γιατί αυτό μας αφορά όλους
Ψυχική ανθεκτικότητα:
Η διάσωση ζώων στηρίζει ψυχολογικά κοινότητες σε τραύμα.
Οικονομία:
Αγροτική παραγωγή και τουρισμός εξαρτώνται από υγιή οικοσυστήματα.
Ηθική συνέπεια:
Μια κοινωνία που προστατεύει τους πιο αδύναμους, ενισχύει τη δημοκρατία της.
Κάλεσμα δράσης
Δεν αποδεχόμαστε άλλη αορατότητα.
Απαιτούμε από την Πολιτεία να θεσπίσει άμεσα ολοκληρωμένο σχέδιο προστασίας ζώων σε συνθήκες πολέμου και να το χρηματοδοτήσει επαρκώς.
Απαιτούμε από τους δήμους να προετοιμαστούν με διαφάνεια.
Απαιτούμε από τη διεθνή κοινότητα να αναβαθμίσει τη νομική προστασία της ζωικής ζωής στις ένοπλες συγκρούσεις.
Κάθε πολίτης μπορεί να συμβάλει:
Να σημάνει και να εμβολιάσει το ζώο του.
Να ετοιμάσει κιτ έκτακτης ανάγκης.
Να ενταχθεί σε δίκτυα εθελοντών.
Να απαιτήσει λογοδοσία.
Οι οργανώσεις να συντονιστούν, να μοιραστούν τεχνογνωσία, να πιέσουν για ρητές διατάξεις προστασίας.
Ο πόλεμος αποκαλύπτει ποιοι είμαστε.
Ας αποδείξουμε ότι είμαστε μια κοινωνία, που δεν εγκαταλείπει τα πιο ανυπεράσπιστα πλάσματα.
Η προστασία των ζώων σε καιρό πολέμου, δεν είναι περιφερειακό αίτημα.
Είναι κεντρικό μέτρο ανθρωπιάς και ευθύνης.
Αν δεν υψώσουμε τώρα φωνή, η σιωπή θα γίνει συνενοχή.
Καμία ζωή αόρατη.
Καμία ζωή αναλώσιμη.
©️ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

