Ο «μπόγιας» δεν είναι απλώς μια επαγγελματική ιδιότητα του παρελθόντος.
Είναι μια έννοια βαθιά ριζωμένη στην κοινωνική μας συνείδηση.
Μια σκοτεινή υπενθύμιση του τρόπου με τον οποίο επιλέξαμε, για δεκαετίες, να «διαχειριζόμαστε» τα αδέσποτα ζώα.
Και αν νομίζουμε ότι ανήκει αποκλειστικά στο χθες, τότε μάλλον δεν έχουμε κοιτάξει αρκετά προσεκτικά το σήμερα.
Ο μπόγιας του χθες:
Η ωμή βία, χωρίς προσχήματα.
Στο παρελθόν, ο μπόγιας ήταν η πιο εμφανής μορφή βίας απέναντι στα ζώα.
Ήταν ο “άνθρωπος” που εμφανιζόταν στους δρόμους και τις γειτονιές, με έναν και μόνο σκοπό:
Την «εξαφάνιση» των αδέσποτων.
Χωρίς κανόνες, χωρίς έλεγχο, χωρίς καμία έννοια ευζωίας.
Τα μέσα ήταν γνωστά και φρικτά:
Φόλες σκορπισμένες αδιακρίτως.
Ξυλοδαρμοί μέχρι θανάτου
Σύλληψη με βίαιες μεθόδους.
Πρόχειρες και βασανιστικές θανατώσεις.
Η κοινωνία είτε αποδεχόταν, είτε αδιαφορούσε.
Τα ζώα θεωρούνταν πρόβλημα.
Οχι ζωντανές υπάρξεις.
Δεν υπήρχε νομικό πλαίσιο που να προστατεύει ουσιαστικά, ούτε μηχανισμοί ελέγχου.
Το κυρίαρχο αφήγημα ήταν απλό:
«Πρέπει να καθαρίσουν οι δρόμοι».
Και έτσι, ο μπόγιας έγινε σύμβολο μιας εποχής, όπου η βία δεν κρυβόταν.
Ήταν σχεδόν κανονικοποιημένη.
Η μετάβαση:
Από τη βία στην «διαχείριση».
Με τα χρόνια και υπό την πίεση κοινωνικών κινημάτων, φιλοζωικών οργανώσεων και διεθνών προτύπων, το τοπίο άρχισε να αλλάζει.
Θεσπίστηκαν νόμοι, δημιουργήθηκαν δημοτικά προγράμματα, μπήκαν έννοιες όπως:
Στείρωση
Επανένταξη
Καταγραφή
Ευζωία
Στα χαρτιά, ο μπόγιας έπρεπε να εξαφανιστεί.
Όμως στην πράξη, αυτό που συνέβη ήταν συχνά διαφορετικό:
Ο μπόγιας δεν εξαφανίστηκε.
Μεταμορφώθηκε.
Ο μπόγιας του σήμερα:
Ιεσμικός, αόρατος, «νόμιμος».
Σήμερα, ο μπόγιας δεν κρατά απαραίτητα ρόπαλο.
Μπορεί να κρατά έγγραφα.
Δεν δρα πάντα στο σκοτάδι.
Συχνά λειτουργεί μέσα σε δομές, που υποτίθεται ότι προστατεύουν τα ζώα.
Η γλώσσα έχει αλλάξει:
«Περισυλλογή», αντί για σύλληψη.
«Διαχείριση πληθυσμού», αντί για εξάλειψη.
«Ευθανασία», αντί για θανάτωση.
Αλλά το κρίσιμο ερώτημα παραμένει:
Άλλαξε η ουσία, ή μόνο οι λέξεις;
Σε πολλές περιπτώσεις, βλέπουμε:
Ζώα να «εξαφανίζονται» από τους δρόμους, χωρίς ίχνος.
Καταφύγια υπερπλήρη, χωρίς στοιχειώδεις συνθήκες.
Αποφάσεις για ευθανασία, που δεν είναι διαφανείς.
Έλλειψη ελέγχων και πραγματικής λογοδοσίας.
Η βία δεν είναι πια πάντα ορατή.
Είναι διοικητική, γραφειοκρατική, καλυμμένη πίσω από διαδικασίες.
Και αυτό την καθιστά πιο επικίνδυνη.
Γιατί δύσκολα αποδεικνύεται και ακόμα πιο δύσκολα τιμωρείται.
Η μεγάλη παγίδα:
Η νομιμοποίηση της αδιαφορίας.
Ο σύγχρονος μπόγιας δεν είναι μόνο ένα άτομο, ή ένας ρόλος.
Είναι ένα σύστημα.
Είναι η στιγμή που μια κοινωνία πείθει τον εαυτό της ότι «έτσι πρέπει να γίνονται τα πράγματα».
Είναι:
Οταν η έλλειψη πόρων γίνεται δικαιολογία για αδράνεια.
Οταν οι δήμοι λειτουργούν χωρίς επαρκή έλεγχο.
Όταν οι πολίτες συνηθίζουν να μη ρωτούν.
Οταν η ευθανασία παρουσιάζεται ως «λύση ανάγκης», αντί για αποτυχία.
Και κάπως έτσι, η βία δεν εξαφανίζεται.
Απλώς γίνεται αποδεκτή με πιο «πολιτισμένο» τρόπο.
Η ευθύνη της κοινωνίας
Δεν μπορούμε να μιλάμε για τον μπόγια, χωρίς να κοιτάμε και τον καθρέφτη.
Γιατί η ύπαρξή του — χθες και σήμερα — δεν είναι τυχαία.
Είναι αποτέλεσμα συλλογικών επιλογών.
Κάθε φορά που:
Εγκαταλείπεται ένα ζώο.
Αγνοείται μια κακοποίηση.
Δεν ζητείται διαφάνεια από τις αρχές.
Δεν στηρίζονται οι εθελοντές.
Ο κύκλος διαιωνίζεται.
Η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στους «αρμόδιους».
Ανήκει σε όλους.
Υπάρχει ελπίδα;
Ναι — και αυτή είναι ίσως η πιο ουσιαστική διαφορά, σε σχέση με το παρελθόν.
Σήμερα:
Υπάρχουν ενεργοί πολίτες που καταγγέλλουν.
Υπάρχουν Κινήματα και οργανώσεις που πιέζουν για αλλαγές.
Υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση.
Υπάρχει πρόσβαση στην πληροφορία.
Η σιωπή δεν είναι πια δεδομένη.
Και αυτό αλλάζει τα πάντα.
Το πραγματικό δίλημμα.
Το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχει ακόμα «μπόγιας».
Το ζήτημα είναι αν θα συνεχίσουμε να τον ανεχόμαστε — σε οποιαδήποτε μορφή.
Θα αποδεχτούμε:
Μια «διαχείριση» που κρύβει βία;
Μια «νομιμότητα» χωρίς ηθική;
Μια «λύση» που βασίζεται στον θάνατο;
Ή θα απαιτήσουμε:
Διαφάνεια.
Λογοδοσία.
Ουσιαστικά προγράμματα προστασίας.
Πραγματικό σεβασμό στη ζωή.
Επίλογος
Ο μπόγιας του χθες ήταν ωμός και απροκάλυπτος.
Ο μπόγιας του σήμερα είναι πιο ύπουλος, πιο αόρατος, πιο δύσκολο να εντοπιστεί.
Αλλά υπάρχει.
Και θα συνεχίσει να υπάρχει, όσο η κοινωνία επιλέγει την ευκολία, αντί της ευθύνης.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, το ερώτημα δεν είναι τι κάνει ο μπόγιας.
Το ερώτημα είναι τι κάνουμε εμείς.
Σιωπούμε;
Ή μιλάμε;
Αδιαφορούμε;
Ή διεκδικούμε;
Γιατί ο πολιτισμός δεν μετριέται με νόμους και δηλώσεις.
Μετριέται με πράξεις.
Και κυρίως, με το πώς φερόμαστε σε εκείνους που δεν έχουν φωνή.
©️ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ
3
0
20
20
