Τα τελευταία χρόνια παρακολουθούμε μια επικίνδυνη εξέλιξη, που παρουσιάζεται ως δήθεν περιβαλλοντική πολιτική και υπεύθυνη διαχείριση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Ο λαγοκέφαλος, ένα ξενικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, έχει μετατραπεί σε δημόσιο εχθρό, σε έναν οργανισμό πάνω στον οποίο προβάλλονται φόβοι, οικονομικά συμφέροντα, πολιτικές σκοπιμότητες και επικοινωνιακές στρατηγικές.
Κρατικοί φορείς, περιφέρειες, δήμοι, αλιευτικές οργανώσεις και διάφοροι συνεργαζόμενοι μηχανισμοί προωθούν εκστρατείες εξόντωσης του λαγοκέφαλου, συνοδευόμενες από επιδοτήσεις, επικηρύξεις, χρηματικά κίνητρα και ακόμη και φεστιβάλ αλιείας.
Η εικόνα είναι αποκαλυπτική:
Αντί να επενδύουμε στην επιστημονική έρευνα και στην κατανόηση των οικολογικών διεργασιών, μετατρέπουμε τη θανάτωση ζώων σε δημόσιο θέαμα.
Η ερώτηση που οφείλει να τεθεί είναι απλή:
Πού παραπέμπει αυτή η λογική;
Παραπέμπει σε μια βαθιά ανθρωποκεντρική αντίληψη, σύμφωνα με την οποία κάθε είδος που δεν εξυπηρετεί τα οικονομικά συμφέροντα του ανθρώπου, χαρακτηρίζεται επιβλαβές, ανεπιθύμητο και τελικά καταδικασμένο σε εξόντωση.
Σήμερα είναι ο λαγοκέφαλος.
Χθες ήταν οι μέδουσες.
Πριν από λίγα χρόνια τα λεοντόψαρα.
Στη στεριά είναι οι λύκοι, οι αρκούδες, τα τσακάλια, τα αγριογούρουνα, οι αλεπούδες.
Η συνταγή παραμένει η ίδια:
Δαιμονοποίηση, φόβος, στοχοποίηση και τελικά νομιμοποίηση της εξόντωσης.
Ο λαγοκέφαλος δεν «εισέβαλε» μόνος του.
Συχνά ακούμε τον όρο «εισβολικό είδος», λες και ο λαγοκέφαλος αποφάσισε συνειδητά να κατακτήσει τη Μεσόγειο.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Ο άνθρωπος δημιούργησε τις συνθήκες.
Ο άνθρωπος άνοιξε θαλάσσιους διαδρόμους.
Ο άνθρωπος τροποποίησε οικοσυστήματα.
Ο άνθρωπος επιτάχυνε την εγκλιματική αλλαγή και την αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών.
Ο άνθρωπος υπεραλίευσε κορυφαίους θηρευτές.
Και τώρα ο άνθρωπος αναζητά έναν ένοχο.
Ο λαγοκέφαλος δεν έκανε τίποτε περισσότερο, από αυτό που κάνει κάθε ζωντανός οργανισμός εδώ και εκατομμύρια χρόνια:
Προσαρμόστηκε, επιβίωσε και εκμεταλλεύτηκε ένα διαθέσιμο οικολογικό κενό.
Η φύση δεν γνωρίζει έννοιες, όπως «καλός», ή «κακός» οργανισμός.
Αυτές είναι ανθρώπινες κατασκευές.
Το επικίνδυνο προηγούμενο
Η επικηρύξη ενός ζώου, αποτελεί ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο.
Όταν το κράτος, ή φορείς που συνεργάζονται με αυτό, προσφέρουν οικονομικά κίνητρα για τη θανάτωση ενός είδους, δημιουργούν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο.
Η λογική είναι απλή:
«Σκότωσε περισσότερα και θα αμειφθείς.»
Πρόκειται για μια κουλτούρα, που δεν περιορίζεται ποτέ σε ένα μόνο είδος.
Αύριο μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιονδήποτε οργανισμό θεωρηθεί ανεπιθύμητος.
Η ιστορία της περιβαλλοντικής διαχείρισης, είναι γεμάτη από παραδείγματα μαζικών εξοντώσεων, που παρουσιάστηκαν ως αναγκαίες και αργότερα αποδείχθηκαν οικολογικές καταστροφές.
Οι πληθυσμοί θηρευτών εξοντώθηκαν.
Οι τροφικές αλυσίδες διαταράχθηκαν.
Τα οικοσυστήματα αποσταθεροποιήθηκαν.
Και τελικά χρειάστηκαν δεκαετίες, για να αποκατασταθούν οι ζημιές.
Τα φεστιβάλ αλιείας ως μηχανισμός εξοικείωσης με τη βία
Ακόμη πιο προβληματική είναι η μετατροπή της θανάτωσης, σε εορταστική δραστηριότητα.
Τα φεστιβάλ αλιείας λαγοκέφαλων, παρουσιάζονται ως περιβαλλοντική δράση.
Στην πραγματικότητα όμως, μεταδίδουν ένα διαφορετικό μήνυμα:
Ότι η εξόντωση ενός ζώου, μπορεί να αποτελεί διασκέδαση.
Ότι ο θάνατος, μπορεί να μετατραπεί σε δημόσιο θέαμα.
Ότι η καταδίωξη ενός οργανισμού, μπορεί να παρουσιάζεται ως κοινωνική προσφορά.
Η κοινωνία εξοικειώνεται σταδιακά με την ιδέα, ότι ορισμένα ζώα αξίζουν προστασία, ενώ άλλα αξίζουν εξόντωση.
Πρόκειται για μια βαθιά αντιεπιστημονική και επικίνδυνη προσέγγιση.
Οι οικολογικές συνέπειες που σπάνια συζητούνται
Εκείνο που απουσιάζει από τη δημόσια συζήτηση, είναι οι πιθανές επιπτώσεις μιας μαζικής εκστρατείας εξόντωσης.
Κάθε οργανισμός που εγκαθίσταται επί δεκαετίες σε ένα οικοσύστημα, ενσωματώνεται σταδιακά στις τροφικές αλληλεπιδράσεις.
Γίνεται θηρευτής.
Γίνεται θήραμα.
Αποτελεί κρίκο μιας αλυσίδας.
Η βίαιη και μαζική απομάκρυνσή του, μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές συνέπειες, που δεν είναι πάντοτε προβλέψιμες.
Ποια είδη επηρεάζονται από την παρουσία του;
Ποια είδη έχουν προσαρμοστεί;
Ποιοι πληθυσμοί ενδέχεται να αυξηθούν ανεξέλεγκτα, εάν μειωθεί;
Ποιες τροφικές ισορροπίες μπορεί να ανατραπούν;
Ποια επιστημονική αξιολόγηση έχει προηγηθεί;
Οι απαντήσεις σπάνια ακούγονται.
Αντίθετα κυριαρχούν συνθήματα και επικοινωνιακές καμπάνιες.
Η υποκρισία της επιλεκτικής ευαισθησίας
Αξίζει επίσης να αναρωτηθούμε:
Γιατί η κρατική μηχανή δείχνει τόσο μεγάλο ζήλο για τον λαγοκέφαλο, αλλά όχι για τις πραγματικές αιτίες της θαλάσσιας υποβάθμισης;
Πού είναι τα φεστιβάλ κατά της υπεραλίευσης;
Πού είναι οι επικηρύξεις κατά της παράνομης αλιείας;
Πού είναι οι εκστρατείες κατά της πλαστικής ρύπανσης;
Πού είναι οι μηδενικές ανοχές, απέναντι στη θαλάσσια ρύπανση, από βιομηχανίες και λύματα;
Πού είναι οι επιδοτήσεις, για την αποκατάσταση κατεστραμμένων οικοσυστημάτων;
Όταν οι θάλασσες γεμίζουν πλαστικά, πετρελαιοειδή και μικρορύπους, η αντίδραση είναι συχνά χλιαρή.
Όταν όμως εμφανίζεται ένας εύκολος στόχος, κινητοποιούνται μηχανισμοί, κονδύλια και καμπάνιες.
Η φύση δεν λειτουργεί με πολιτικές αποφάσεις
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της ανθρώπινης παρέμβασης, είναι η ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ελέγξουμε πλήρως πολύπλοκα οικοσυστήματα.
Η φύση δεν υπακούει σε υπουργικές αποφάσεις.
Δεν προσαρμόζεται σε επικοινωνιακές ανάγκες.
Δεν ακολουθεί προεκλογικά προγράμματα.
Οι οικολογικές ισορροπίες, είναι αποτέλεσμα αμέτρητων αλληλεπιδράσεων, που εξελίσσονται συνεχώς.
Η ιστορία έχει δείξει, ότι κάθε φορά που ο άνθρωπος επιχείρησε να επιβάλει απλοϊκές λύσεις σε σύνθετα οικολογικά προβλήματα, το αποτέλεσμα ήταν συχνά χειρότερο από το αρχικό πρόβλημα.
Η πραγματική λύση
Η πραγματική λύση δεν βρίσκεται στα κυνηγετικά φεστιβάλ.
Δεν βρίσκεται στις επικηρύξεις.
Δεν βρίσκεται στις εκστρατείες δαιμονοποίησης.
Βρίσκεται στην επιστημονική παρακολούθηση, στην προστασία της βιοποικιλότητας, στη μείωση της υπεραλίευσης, στην αντιμετώπιση της εκλιματικής αλλαγής και στην αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Βρίσκεται στην αναγνώριση, ότι τα προβλήματα που δημιουργεί ο άνθρωπος, δεν μπορούν να λυθούν με την εξόντωση των ζώων, που απλώς προσπαθούν να επιβιώσουν.
ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ
Το ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ, εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την επικίνδυνη κατεύθυνση, που λαμβάνει η δημόσια διαχείριση του ζητήματος του λαγοκέφαλου.
Καταγγέλλουμε κάθε προσπάθεια μετατροπής της θανάτωσης ζώων σε δημόσιο θέαμα και μέσο επικοινωνιακής προβολής.
Ζητούμε:
Διαφάνεια σε όλα τα προγράμματα διαχείρισης του λαγοκέφαλου.
Δημοσιοποίηση όλων των επιστημονικών μελετών, που χρησιμοποιούνται για τη λήψη αποφάσεων.
Ανεξάρτητη αξιολόγηση των οικολογικών επιπτώσεων των προγραμμάτων εξόντωσης.
Επένδυση στην έρευνα και όχι στη δαιμονοποίηση ειδών.
Προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, με ολιστική προσέγγιση.
Τερματισμό κάθε πρακτικής, που μετατρέπει τη θανάτωση ζώων σε διαγωνισμό, ή ψυχαγωγική δραστηριότητα.
Οι θάλασσες δεν χρειάζονται περισσότερη βία.
Χρειάζονται γνώση, σεβασμό και πραγματική οικολογική ευθύνη.
©️ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ
3
0
20
20
