Η πρόσφατη στοχοποίηση αγελών αδέσποτων σκύλων στη Θεσσαλονίκη από μεγάλο τηλεοπτικό κανάλι, δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη περιστατικό υπερβολής, ή κακής δημοσιογραφίας.
Είναι ένα επικίνδυνο φαινόμενο, που αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο φόβος μπορεί να κατασκευαστεί, να διογκωθεί και τελικά να εργαλειοποιηθεί, εις βάρος των πιο ανυπεράσπιστων πλασμάτων:
Των ζώων που ζουν ήδη στο περιθώριο της ανθρώπινης κοινωνίας.
Η εικόνα που παρουσιάστηκε στο κοινό, ήταν ξεκάθαρη:
«Επικίνδυνες αγέλες», «επιθέσεις», «πολίτες σε τρόμο».
Μέσα από δραματοποιημένα ρεπορτάζ, επιλεκτικές μαρτυρίες και έντονη συναισθηματική φόρτιση, δημιουργήθηκε ένα αφήγημα, που δεν άφηνε χώρο για αμφιβολίες.
Τα αδέσποτα παρουσιάστηκαν ως απειλή, που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.
Όμως, πίσω από αυτή την εικόνα, κρύβονται κρίσιμα ερωτήματα:
Πόσο τεκμηριωμένα ήταν αυτά τα περιστατικά;
Υπήρξε διασταύρωση πληροφοριών;
Υπήρξε φωνή από την άλλη πλευρά;
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη από όσο παρουσιάστηκε.
Τα αδέσποτα ζώα δεν «εμφανίζονται» ξαφνικά στις πόλεις.
Είναι αποτέλεσμα ανθρώπινων επιλογών:
Εγκατάλειψης, ανεξέλεγκτης αναπαραγωγής, έλλειψης πολιτικής διαχείρισης και διαχρονικής αδιαφορίας.
Κάθε σκύλος που ζει στον δρόμο είναι, στην ουσία, μια αποτυχία της κοινωνίας να αναλάβει την ευθύνη της.
Και όμως, αντί να αναδειχθεί αυτή η διάσταση, επιλέχθηκε η εύκολη λύση:
Η δαιμονοποίηση.
Η χρήση «μαρτύρων», που ισχυρίζονται ότι δέχθηκαν επίθεση, ή δαγκώθηκαν, χωρίς σαφή στοιχεία, ιατρικές γνωματεύσεις, ή επιβεβαίωση από αρμόδιες αρχές, ενισχύει την αίσθηση, ότι το ρεπορτάζ περισσότερο επιδίωξε εντυπώσεις παρά ενημέρωση.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο.
Η αναπαραγωγή φόβου πουλάει.
Δημιουργεί τηλεθέαση, προκαλεί αντιδράσεις, τροφοδοτεί συζητήσεις.
Όμως, το τίμημα είναι βαρύ.
Όταν μια ολόκληρη κατηγορία ζώων παρουσιάζεται ως επικίνδυνη, οι συνέπειες δεν μένουν στο επίπεδο της εικόνας.
Μεταφράζονται σε πράξεις.
Δηλητηριάσεις, κακοποιήσεις, «εκκαθαρίσεις», πίεση προς δήμους για απομάκρυνση, ή ακόμη και εξόντωση ζώων.
Ο φόβος που καλλιεργείται δεν είναι αθώος.
Είναι καταλύτης βίας.
Επιπλέον, τέτοιου είδους ρεπορτάζ, αποπροσανατολίζουν την κοινή γνώμη από τα πραγματικά προβλήματα.
Αντί να συζητάμε για την ανάγκη ευζωίας, για την ενίσχυση δημοτικών προγραμμάτων, για την ευθύνη των κηδεμόνων/ιδιοκτητών και την εφαρμογή της νομοθεσίας, καταλήγουμε να συζητάμε για «επικίνδυνες αγέλες».
Αντί να ζητάμε λύσεις, ζητάμε απομάκρυνση.
Και συχνά, αυτό οδηγεί σε πρακτικές, που όχι μόνο είναι ανήθικες, αλλά και παράνομες.
Η ευθύνη των ΜΜΕ σε τέτοια ζητήματα, είναι τεράστια.
Δεν πρόκειται για απλά περιστατικά καθημερινότητας, αλλά για θέματα που επηρεάζουν τη στάση της κοινωνίας απέναντι στη ζωή.
Η δημοσιογραφία οφείλει να ενημερώνει με ακρίβεια, να ελέγχει τις πηγές της, να δίνει βήμα σε όλες τις πλευρές και να αποφεύγει τη δημιουργία πανικού.
Όταν αποτυγχάνει σε αυτά, δεν είναι απλώς «κακή δημοσιογραφία».
Είναι κοινωνικά επιβλαβής πρακτική.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχει και η ευθύνη της πολιτείας.
Όταν οι πολίτες βλέπουν προβλήματα με αδέσποτα και δεν βρίσκουν άμεσες, οργανωμένες και αποτελεσματικές λύσεις, γίνονται πιο ευάλωτοι σε τέτοιες αφηγήσεις.
Η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς, ανοίγει τον δρόμο στην υπερβολή και την παραπληροφόρηση.
Αν υπήρχαν ισχυρά, διαφανή και λειτουργικά προγράμματα διαχείρισης, τέτοιες «ειδήσεις» δεν θα είχαν το ίδιο έδαφος να ανθίσουν.
Δεν πρέπει επίσης να αγνοείται και η επιστημονική διάσταση.
Η συμπεριφορά των σκύλων, δεν είναι αυθαίρετη.
Επηρεάζεται από το περιβάλλον, την πείνα, τον φόβο, την κακοποίηση.
Ένας σκύλος που ζει σε συνθήκες έντασης και απειλής, είναι πιο πιθανό να αντιδράσει αμυντικά.
Αυτό δεν τον καθιστά «επικίνδυνο» από τη φύση του, αλλά θύμα συνθηκών.
Η γενίκευση και η απλοποίηση αυτής της πραγματικότητας, είναι όχι μόνο άδικη αλλά και επικίνδυνη.
Η απάντηση της κοινωνίας:
ΤΟ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ απέναντι στην παραπληροφόρηση
Απέναντι σε αυτή τη στοχευμένη καλλιέργεια φόβου, έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται ένα ισχυρό κοινωνικό αντίβαρο.
Φιλοζωικά σωματεία, Φιλοζωικές οργανώσεις, εθελοντές, πολίτες αλλά και ΚΙΝΗΜΑΤΑ όπως το ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ, υψώνουν φωνή καταδίκης, απέναντι σε τέτοιες πρακτικές.
Δεν πρόκειται απλώς για μια συναισθηματική αντίδραση, αλλά για μια τεκμηριωμένη και ηθικά θεμελιωμένη στάση, απέναντι στη διαστρέβλωση της πραγματικότητας.
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ αυτό, καταγγέλλει ξεκάθαρα τη στοχοποίηση των αδέσποτων ζώων, ως μια μορφή έμμεσης υποκίνησης βίας.
Όταν τα μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τα ζώα ως «απειλή», χωρίς αποδείξεις και χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, ουσιαστικά ανοίγουν τον δρόμο σε πράξεις κακοποίησης.
Και αυτό δεν μπορεί να γίνεται ανεκτό, σε μια κοινωνία που θέλει να αποκαλείται πολιτισμένη.
Παράλληλα, ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ αναδεικνύει τη σημασία της υπεύθυνης ενημέρωσης.
Δεν αρκεί να καταγγέλλουμε την κακοποίηση όταν συμβαίνει.
Πρέπει να αποτρέπουμε και τις συνθήκες που τη γεννούν.
Και η παραπληροφόρηση είναι μία από αυτές.
Η διάδοση ψευδών, ή υπερβολικών ειδήσεων δημιουργεί ένα κλίμα, που νομιμοποιεί τη βία, στη συνείδηση του κοινού.
Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται σε ανακοινώσεις.
Υπάρχουν παρεμβάσεις, νομικές κινήσεις, δημόσιες τοποθετήσεις και εκστρατείες ενημέρωσης, που στοχεύουν στο να αποκαταστήσουν την αλήθεια.
Να δείξουν ότι τα αδέσποτα δεν είναι «εχθροί», αλλά ζωντανά όντα, που έχουν βρεθεί σε αυτή τη θέση, εξαιτίας της ανθρώπινης ανευθυνότητας.
Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ αυτό επαναφέρει τη συζήτηση εκεί που πρέπει:
Στις λύσεις.
Στην ευζωία, στην υιοθεσία, στην εκπαίδευση, στη συνεργασία με ειδικούς.
Όχι στον φόβο και την εξόντωση.
Η κοινωνία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
Θα επιλέξει τον δρόμο της γνώσης, της ευθύνης και της συνύπαρξης, ή θα παραδοθεί στον φόβο, την υπερβολή και τη βία;
Η απάντηση δεν είναι θεωρητική.
Καθορίζεται από τις καθημερινές μας επιλογές, από τον τρόπο που καταναλώνουμε πληροφορία και από το αν επιλέγουμε να αμφισβητούμε, ή να αποδεχόμαστε άκριτα, ό,τι μας παρουσιάζεται.
Η στοχοποίηση των αδέσποτων στη Θεσσαλονίκη, δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό.
Είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης παθογένειας:
Της ανάγκης για εύκολους «ενόχους» και της απουσίας ουσιαστικής αντιμετώπισης των προβλημάτων.
Τα ζώα, που δεν έχουν φωνή, γίνονται ο ιδανικός στόχος.
Δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, δεν μπορούν να απαντήσουν στις κατηγορίες, δεν μπορούν να διεκδικήσουν δικαιοσύνη.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχουν δικαιώματα.
Αντιθέτως, η στάση μας απέναντί τους, είναι καθρέφτης της κοινωνίας μας.
Μια κοινωνία που επιλέγει να αντιμετωπίζει τα πιο αδύναμα μέλη της με φόβο και επιθετικότητα, είναι μια κοινωνία που έχει χάσει τον προσανατολισμό της.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η σιωπή.
Χρειάζεται ενημέρωση, τεκμηρίωση, αντίλογος.
Χρειάζεται να αναδεικνύονται οι πραγματικές αιτίες και να προτείνονται ουσιαστικές λύσεις.
Χρειάζεται να υπερασπιστούμε όχι μόνο τα ζώα, αλλά και την ίδια την έννοια της υπεύθυνης ενημέρωσης.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν προβλήματα με τα αδέσποτα.
Το ερώτημα είναι πώς επιλέγουμε να τα αντιμετωπίσουμε.
Με γνώση, ή με φόβο;
Με ευθύνη, ή με πανικό;
Με ανθρωπιά, ή με βία;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα, θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον των ζώων, αλλά και το δικό μας.
©️ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ
3
0
20
20
