Βρισκόμαστε μπροστά σε μια αλυσίδα καταστροφών, που δεν είναι ούτε τυχαία ούτε αναπόφευκτη.
Είναι αποτέλεσμα επιλογών, παραλείψεων και μιας διαχρονικής αδιαφορίας, που κοστίζει ζωές.
Αφού πρώτα κάηκαν τα δάση —οι φυσικές ασπίδες της χώρας— σήμερα βιώνουμε τις συνέπειες μιας τραγικής αλήθειας:
Χωρίς πρόληψη, χωρίς αντιπλημμυρικά έργα και χωρίς ουσιαστική προστασία, οι επόμενες καταστροφές ήταν ήδη προδιαγεγραμμένες.
Τα δάση δεν είναι απλώς εκτάσεις πρασίνου.
Είναι οικοσυστήματα που συγκρατούν το νερό, προστατεύουν το έδαφος και ρυθμίζουν τη φυσική ισορροπία.
Όταν καίγονται, το έδαφος απογυμνώνεται, σκληραίνει και χάνει την ικανότητά του να απορροφά το νερό.
Έτσι, με την πρώτη δυνατή βροχή, το νερό δεν απορροφάται — κατεβαίνει ορμητικά, μετατρέπεται σε χείμαρρο και παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του:
Σπίτια, υποδομές, ζώα, ανθρώπους.
Και όμως, αυτή η γνώση δεν είναι καινούργια.
Είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες.
Κάθε χρόνο, μετά τις πυρκαγιές, επαναλαμβάνονται οι ίδιες εξαγγελίες:
«Θα γίνουν έργα», «θα υπάρξει σχέδιο», «θα ληφθούν μέτρα».
Και κάθε χρόνο, όταν έρχονται οι βροχές, αποκαλύπτεται η ίδια γυμνή πραγματικότητα:
Τίποτα δεν έχει γίνει ουσιαστικά.
Η έλλειψη πρόληψης, δεν είναι απλώς αμέλεια.
Είναι εγκληματική αδιαφορία.
Γιατί η πρόληψη σώζει ζωές.
Τα αντιπλημμυρικά έργα δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι αναγκαιότητα.
Καθαρισμοί ρεμάτων, ενίσχυση πρανών, δημιουργία υποδομών απορροής, αναδασώσεις.
Ολα αυτά δεν είναι «μελλοντικά σχέδια»
Είναι άμεσες ανάγκες.
Αντί γι’ αυτό, βλέπουμε περιοχές καμένες, να μένουν απροστάτευτες.
Ρέματα μπαζωμένα, αυθαίρετες παρεμβάσεις, έλλειψη ελέγχου και πλήρης απουσία συντονισμού.
Το αποτέλεσμα;
Οι πρώτες δυνατές βροχές, μετατρέπονται σε καταστροφή.
Οι δρόμοι γίνονται ποτάμια, τα σπίτια πλημμυρίζουν, άνθρωποι εγκλωβίζονται και ζώα χάνονται μέσα στη λάσπη και το νερό.
Και εδώ αναδεικνύεται μια ακόμη πικρή αλήθεια:
Η ζωή των ζώων, παραμένει στο περιθώριο.
Παραγωγικά ζώα, δεμένα σε στάβλους, χωρίς καμία πρόβλεψη διαφυγής.
Αδέσποτα, εγκαταλελειμμένα στην τύχη τους.
Άγρια ζώα, που έχασαν ήδη το φυσικό τους περιβάλλον από τις φωτιές και τώρα πνίγονται, χωρίς καμία δυνατότητα σωτηρίας.
Η τραγωδία τους δεν καταγράφεται καν.
Δεν μπαίνει σε αριθμούς.
Δεν γίνεται πρωτοσέλιδο.
Κι όμως, πρόκειται για μια σιωπηλή γενοκτονία ζωής.
Όχι μόνο ανθρώπινης, αλλά συνολικά της ζωής.
Γιατί κάθε οικοσύστημα που καταστρέφεται, κάθε ζώο που χάνεται, κάθε ισορροπία που διαλύεται, είναι ένα βήμα πιο κοντά σε μια γενικευμένη κατάρρευση.
Η ευθύνη δεν είναι αφηρημένη.
Είναι συγκεκριμένη και πολυεπίπεδη.
Αφορά την πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση, τους μηχανισμούς ελέγχου.
Αφορά όμως και μια κοινωνία, που έχει μάθει να αντιδρά μόνο μετά την καταστροφή.
Να συγκινείται πρόσκαιρα και μετά να ξεχνά.
Να αποδέχεται την επανάληψη του ίδιου έργου, ως «μοίρα».
Δεν είναι μοίρα.
Είναι επιλογή.
Η επιλογή να μην επενδύονται πόροι στην πρόληψη.
Η επιλογή να μην εφαρμόζονται οι νόμοι.
Η επιλογή να μην προστατεύεται η φύση.
Η επιλογή να θεωρούνται οι καταστροφές «αναπόφευκτες», ώστε να μην αποδίδονται ευθύνες.
Αλλά η πραγματικότητα είναι αμείλικτη.
Κάθε φορά που δεν γίνεται πρόληψη, το κόστος πολλαπλασιάζεται.
Όχι μόνο οικονομικά, αλλά κυρίως σε ζωές.
Οι πνιγμοί που βλέπουμε σήμερα, δεν είναι «ατυχήματα».
Είναι το αποτέλεσμα μιας αλυσίδας αδιαφορίας, που ξεκίνησε πολύ πριν πέσει η πρώτη βροχή.
Και το πιο τραγικό είναι, ότι αυτός ο κύκλος επαναλαμβάνεται.
Καίγονται δάση το καλοκαίρι.
Πλημμυρίζουν περιοχές τον χειμώνα.
Και ανάμεσα σε αυτά, μια διαρκής απουσία ουσιαστικής δράσης.
Η λύση υπάρχει και είναι γνωστή.
Χρειάζεται πολιτική βούληση, σχεδιασμός και διαφάνεια.
Χρειάζεται άμεση χαρτογράφηση των επικίνδυνων περιοχών.
Καθαρισμός και αποκατάσταση φυσικών ροών νερού.
Απαγόρευση αυθαίρετων παρεμβάσεων, σε ρέματα και δασικές εκτάσεις.
Ενίσχυση των υπηρεσιών πολιτικής προστασίας.
Εκπαίδευση των πολιτών.
Και πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να αλλάξει η αντίληψη.
Να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε τη φύση ως εμπόδιο, ή ως εκμεταλλεύσιμο πόρο, χωρίς όρια.
Να κατανοήσουμε ότι η καταστροφή της επιστρέφει σε εμάς — πάντα, και πάντα πιο βίαια.
Η προστασία της ζωής δεν είναι επιλεκτική.
Δεν αφορά μόνο τον άνθρωπο.
Αφορά κάθε μορφή ζωής που συνυπάρχει σε αυτόν τον τόπο.
Όταν αφήνουμε ζώα να πνίγονται, όταν δεν λαμβάνουμε μέτρα για να τα προστατεύσουμε, αποδεικνύουμε ότι η έννοια της προστασίας είναι ελλιπής, αποσπασματική και βαθιά υποκριτική.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για πολιτισμό, όταν αποδεχόμαστε τέτοιες εικόνες.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη, όταν αυτή χτίζεται πάνω σε καμένα δάση και πνιγμένες ζωές.
Αυτό που συμβαίνει, δεν είναι απλώς μια περιβαλλοντική κρίση.
Είναι κρίση αξιών.
Είναι κρίση ευθύνης.
Είναι κρίση ανθρωπιάς.
Και αν δεν αλλάξει κάτι ριζικά, το μέλλον είναι προδιαγεγραμμένο:
Περισσότερες φωτιές, περισσότερες πλημμύρες, περισσότερες απώλειες.
Ένας φαύλος κύκλος, που θα γίνεται όλο και πιο βίαιος.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα ξανασυμβεί.
Το ερώτημα είναι πότε — και πόσο έτοιμοι θα είμαστε.
Η απάντηση, μέχρι σήμερα, είναι απογοητευτική.
Αλλά δεν είναι αργά.
Η πίεση των πολιτών, η ενημέρωση, η διεκδίκηση, η συλλογική δράση, μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα.
Μπορούν να αναγκάσουν την πολιτεία να αναλάβει τις ευθύνες της.
Μπορούν να μετατρέψουν την οργή, σε δύναμη αλλαγής.
Γιατί κάθε ζωή που χάνεται από αδιαφορία, δεν είναι απλώς μια απώλεια.
Είναι μια υπενθύμιση ότι το σύστημα απέτυχε.
Και αυτή η αποτυχία δεν πρέπει να συνεχιστεί.
Ούτε για τους ανθρώπους.
Ούτε για τα ζώα.
Ούτε για τον ίδιο τον τόπο που μας κρατά ζωντανούς.
©️ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ
3
0
20
20
